** اطلاعیه آموزشی: دوره های متنوع آموزش اخترشناسی(از مقدماتی تا پیشرفته) ویژه ترم تابستان توسط انجمن نجوم آماتوری ایران و با همکاری خانه ستاره شناسی تهران در دو گروه نوجوان و بزرگسال از 11 تیرماه 96 آغاز می گردد. تلفن ثبت نام: 66922627 - گروه آموزش**    
 دوشنبه 8 خرداد 1396 | 3 رمضان 1438 | 29 مي 2017
مسير :
»
»
»
گذر سیاره عطارد از روی قرص خورشید

گذر سیاره عطارد از روی قرص خورشید
دوشنبه 20 ارديبهشت 1395 - 09:45 | شاخه : | نويسنده : مهندس احمد دالكی | 6770 بازدید | 0 دیدگاه
گذر سیاره عطارد از روی قرص خورشید

دو شنبه 20 اردیبهشت 1395=May 9,2016

واژه Transit كه در فارسی به معنای «گذر» آورده شده، در اصطلاح نجومی به مفهوم عبور یك جرم از یك نصف النهار،‌یا از مقابل جرمی دیگر می باشد. دو سیاره عطارد و زهره در حالت «مقارنه زیرین» گاهی از روی قرص خورشید عبور می نمایند (برای عطارد 4 نوبت  در هر 33 سال و زهره 4 بار در هر 243سال)، ضمناً قمرهای مشتری هم می‌توانند سایه خو درا بر سطح این سیاره بیندازند.

گذر، شامل چه سیاراتی می‌شود؟

از آنجا كه  دو سیاره عطارد و زهره بین زمین و خورشید در چرخشند، لذا گاهی اوقات شرایط مكانی این سه سیاره نسبت به خورشیدطوری خواهد بود،‌كه می‌توان عبور سایه مانند یكی از آنها را از زمین بر روی قرص خورشید مشاهده نمود.

گذر عطارد به تعداد 13 یا 14 نوبت درهر قرن انجام می شود كه می‌تواند در ماه های « می و نوامبر» معادل اردیبهشت و آبان باشد. علت آن برای عطارد این است كه باید این سیاره نزدیك به یكی از دو نقطه از گره های (node) مدار خودیعنی یكی از دو نقطه‌ای كه صفحه مدار زمین از آن می‌گذرد، باشد، و اینها در 9 می و یا 10 نوامبر( حدود 20 اردیبهشت و 20 آبان) است. در این ایام عطارد از یكی از دو گره های صعودی یا نزولی در جهت صورت های فلكی حَمل و میزان دیده می شود. در نوبت امسال زمان عمده برای گذر سیاره عطارد در پنج بخش و به قرار زیر است:

1. ساعت 18 : 42 : 15    اولین تماس : لبه عطارد به بدنه خورشید برخورد می‌كند

2. ساعت 30: 45 : 15     دومین تماس: تمامی كره عطارد برر وی بدنه خورشید می آید

3. ساعت 25: 27 : 19     مركز عطارد به نزدیك‌ترین فاصله تا مركز خورشید وارد می شود

4. ساعت 18 : 09 : 23    سومین تماس: لبه عطارد به لبه خورشید می‌رسد

5. ساعت 25 : 12 : 23  چهارمین تماس: تمامی كره عطارد از روی بدنه خورشید خارج شده

پیش بینی گذر‌های آینده عطارد از روی قرص خورشید

بعد از اتمام گذر سال 1395 و بین سال‌های 1398 تا 1457 خورشیدی (59سال) تعداد 8 گذر برای عطارد پیش بینی می شود كه جدول و تاریخ آنها به قرار زیر می باشد:

1.   20 آبان 1398

2.    23 آبان 1411

3.   16 آبان  1418

4.   18 اردیبهشت 1428

5.   19 آبان  1431

6.   21 اردیبهشت 1441

7.   21 آبان 1444

8.   24 آبان 1457

تحلیلی بر چگونگی قابل دیدار شدن گذر عطارد در ایران و جهان

1- ایران دیدار گذر عطارد برای روز دوشنبه 20 اردیبهشت ماه امسال در ایران، به نحوی خواهد بود كه آغاز آن از حدود یك ربع قبل از ساعت 16 روز دوشنبه بوده و دیدار آن در تهران تا قبل از غروب آفتاب و حدود ساعت 20 ادامه دارد، یعنی نزدیك به 4 ساعت طول می كشد. البته با داشتن ابزار ایمن و در شرائط جوی مناسب،این گذر قابلیت دیدار دارد. ستاره شناسان و علاقمندان خارج از تهران لازم است با توجه به مختصات جغرافیائی محل رصد خود، محاسبه كوچكی از لحاظ غروب آفتاب بنماید.

2- خارج از ایران گذرعطارد بر روی قرص خورشید در این نوبت یعنی در 9 ماه می 2016 به این ترتیب خواهد بود كه، برای مناطق شمالی، مركزی و شرقی اقیانوس آرام ، آلاسكا، غرب كانادا، غرب ایالات متحده ، مكزیك، امریكای مركزی، شیلی و كشورهای منطقه پاتاگونیا(مانند آرژانتین ) پدیده گذر از قبل از طلوع خورشید انجام می شود.

مناطق شمالی و شرقی كانادا و در ایالات متحده از شرق خط واصل از ایالات‌های داكوتا بطرف نیواورلئان، دیگر مناطق امریكای جنوبی ، بیشتر مناطق اقیانوس اطلس، گرینلند، ایسلند، سواحل شمالی افریقا، بیشتر مناطق فرانسه و نیمی از كشور آلمان، انگلستان، كشور های اسكاندیناوی و اقیانوس منجمد شمالی قادر خواهند بود كه كل عبور را مشاهده نمایند.

ضمناً برای ساكنان بقیه مناطق افریقا وآسیا ، گذر تا قبل از غروب آفتاب به پایان نمی رسد. در مناطق انتهائی آسیای شرقی، اندونزی، استرالیا، و اقیانوس منجمد جنوبی قادر به دیدار این پدیده نخواهند بود، چون در ساعات گذر، این مناطق در شب به سر می برند.

اطلاعات اضافی رصدی

در موقع گذر فاصله عطارد تا زمین 83 میلیون كیلومتر و تا خورشید هم به حدود 68 میلیون كیلومتر می رسد. ضمناً خورشید كه عملاً داری قطری معادل 1392000 كیلومتر است ، در آسمان به قطر ظاهری 1901 ثانیه قوسی یا 6/31 دقیقه قوسی می رسد، در حالیكه عطارد با 4900 كیلومتر قطر در آسمان، دارای قطر ظاهری 12 ثانیه قوسی یعنی 158 برابر كوچكتر به نظر خواهد آمد ، و كوچكتر از آن خواهد شد كه بتوان با چشم غیر مسلح آنرا به راحتی دید. در نهایت باید گفته شود كه این لكه و یا نقطه در حركت، در وسط برنامه گذر به فاصله 632 ثانیه قوسی تا لبه خورشید و 319 ثانیه قوسی تا مركز خورشید فاصله می گیرد.

تذكر عمده به جهت ایمنی بیشتر رصد

هیچ گاه بطور مستقیم به خورشید نگاه نكنید! چون ممكن است تا حد كوری به چشم شما لطمه بخورد. لذا استفاده از وسائل ایمنی مانند فیلترهای مناسب خورشیدی توصیه می‌شود.

با آرزوی اینكه شما هم این گذر عطارد را ببینید!

احمد دالكی 20 فروردین 1395

برای خواندن زندگینامه استاد دالکی روی تصویر زیر کلیک کنید



اشتراک گذاری در:

بیان دیدگاه

- لطفاً نام و دیدگاه‌ خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- سایت انجمن نجوم آماتوری ایران مجاز به ویرایش ادبی دیدگاه‌ها است.
- دیدگاه‌هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی و موارد مغایر با قوانین کشور باشند منتشر نخواهند شد.
- دیدگاه‌ها پس از تأیید منتشر می‌شوند.
نام:(اجباری)
رایانامه:(اجباری)
دیدگاه:

کد امنیتی:
(از چپ به راست)
https://telegram.me/iranastronomy
هم اکنون