مسير :
»
»
»
درياچه بسيار قديمي در دهانه بزرگ سياره سرخ

درياچه بسيار قديمي در دهانه بزرگ سياره سرخ
شنبه 14 بهمن 1391 - 02:30 | شاخه : | 14357 بازدید | 0 دیدگاه
درياچه بسيار قديمي در دهانه بزرگ سياره سرخ
سوره صادقي - نوشته? چارلز کيو چوي، از نويسندگان space.com

پژوهشگران برآنند که تصاوير جديد از يک دهانه? بسيار بزرگ روي سياره? بهرام نشان مي‌دهند که ممکن است آب در ميان ترک‌هاي روي صخره‌هاي زير سطح سياره وجود داشته باشد. اين به نوبه? خود بدين معناست که زندگي زماني درسياره بهرام وجود داشته و در نتيجه شايد هنوز هم وجود داشته باشد. دانشمندان مي‌افزايند که پژوهش‌هاي آينده درباره? احتمال زندگي در بهرام مي‌تواند ريشه‌هاي حيات را بر روي زمين نيز روشن کند. مطالعه تصاويري که مدارگرد ناسا به نام شناسايي Reconnaissance گرفته است، مدارک جديدي از يک محيط مرطوب زيرسطحي در سياره? سرخ رو مي‌کند. اين تصاوير بر دهانه? بسيار بزرگي موسوم به مک‌لافلين McLaughlin متمرکز شده‌اند. پهناي اين دهانه ?? کيلومتر است و چنان عميق است که به نظر مي‌رسد آب زيرسطحي زماني در گذشته? دور به سمت داخل آن جريان پيدا مي‌کرده است. اين دهانه اکنون کاملاً خشک است اما مواد معدني رسي و شواهد ديگري در خود دارد حاکي از اينکه اين محل در گذشته? دور پر از آب مايع بوده است. «مشاهدات از دهانه? مک‌لافلين به‌طور کلي بهترين مدرک براي روند شکل‌گيري کربنات در داخل محيط يک درياچه را، در مقابل اين تئوري که اين مواد از خارج از دهانه به سمت داخل آن شسته شده، فراهم مي‌آورد.» اين گفته? ژوزف ميکالسکي است، پژوهشگر اصلي اين پروژه? تحقيقي از موسسه? دانش سياره‌اي توسکان آريزونا که همچنين پژوهشگر موزه تاريخ طبيعي لندن است.


توضيح عکس: اين تصويري‌ست از لايه‌هاي صخره‌ها در کف دهانه? مک‌لافلين که از نوع صخره‌هاي کف دريا هستند و شواهدي ارائه مي‌کنند بر وجود مواد معدني که در طي برهم‌کنش‌هاي با آب شکل گرفته‌اند. دوربين موسوم به HiRISE (دوربين آزمايش دانش تصويربرداري با کيفيت بالا) که بر روي مدارگرد شناسايي (رکانِسِنس) ناسا نصب شده است، اين تصوير را ثبت کرده است. 




توضيح عکس: منظره‌اي از دهانه? عظيم مک‌لافلين در بهرام با توضيحات نوشته شده در آن که رد مواد معدني و رسي را که آب در گذشته? دور ايجاد کرده، نشان مي‌دهد. اين منطقه ممکن است زماني در ميلياردها سال پيش يک درياچه? زيرسطحي بوده. تصوير در ?? ژانويه ???? منتشر شد.
اعتبار عکس: NASA/JPL-Caltech/Univ. of Arizona زيرسطح مرطوب بهرام سازمان‌هاي فضايي ماموريت‌هاي بسياري را تاکنون به بهرام روانه کرده‌اند تا دريابند سطح اين سياره در گذشته و يا اکنون چقدر قابليت وجود زندگي بر خود را داشته است. اما سطح بهرام چنانکه ما تاکنون از تاريخ اين سياره مي‌دانيم، هميشه بسيار سرد، خشک و از لحاظ شيميايي ناممکن براي زندگي بوده است. به‌جاي جستجوي سطح بهرام براي زندگي، دانشمندان پيشنهاد داده‌اند که بهترين مکان داراي قابليت زندگي براي انواع بسيار قديمي و ساده? حيات مي‌تواند در آبي باشد که ممکن است در زير سطح سياره پنهان مانده باشد. در مورد زمين، ميکروب‌هايي که تا ? کيلومتر يا بيشتر در زير سطح وجود دارند، شايد نيمي از تعداد کل موجودات زنده? سياره را تشکيل دهد. بيشتر اين ارگانيزم‌ها ابتدايي‌ترين اشکال ميکروب‌هاي شناخته‌شده هستند و اين نکته را مطرح مي‌کنند که زندگي ممکن است از زير سطح سياره سرخ شروع شده و يا حداقل در مدت برخوردهاي ويرانگر فضايي توانسته در آنجا زنده باقي بماند، برخوردهايي که به نام بمباران سنگين آخر شناخته مي‌شوند و زمين و بقيه سيارات داخلي منظومه? شمسي را در حدود ?.? تا ?.? ميليارد سال پيش هدف قرار داد. به گفته? دانشمندان از آنجا که جاذبه سياره? بهرام کمتر از زمين است -حدود کمي بيشتر از يک سوم جاذبه? زمين در سطح سياره، لايه? سطحي آن در مقايسه با زمين کمتر به‌هم‌فشرده است و روزنه‌هاي بيشتري دارد و اين يعني آب بيشتري مي‌تواند به زير سطح رخنه کند. روي زمين و هر کجا که آب مايع وجود داشته باشد، تقريباً هميشه زندگي نيز وجود دارد و ميکروب‌ها در زير سطح بهرام مي‌توانند با کمک منابع انرژي و واکنش‌هاي شيميايي مشابه آنچه که ارگانيزم‌هاي موجود در لايه‌هاي عميق زمين استفاده مي‌کنند، زنده بمانند. ميکالسکي به space.com گفته است «عمق لايه? سطحي هميشه بهترين مکان داراي قابليت حيات بر روي بهرام بوده و جاي درست براي جستجوي شواهد بر پروسه‌هاي آلي در آينده نيز همانجاست.» زير سطح سياره? بهرام در حال حاضر پژوهشگران راهي براي کندن به سمت زير سطح سياره سرخ ندارند؛ با اين وجود آنها مي‌توانند نشانه‌هايي را از اينکه زيرسطح بهرام چگونه است، شناسايي کنند. آنها اين کار را با بررسي سنگ‌هايي مي‌کنند که قبلاً در عمق بوده‌اند اما اکنون به سطح راه يافته‌اند، به سبب فرسايش، برخورد سيارک‌ها و يا موادي که توسط جريان‌هاي زيرسطحي درست شده‌اند و بالا آمده‌اند. اين‌چنين بالا آمدن‌ها ابتدا در حفره‌هاي عميق مانند دهانه? مک‌لافلين رخ مي‌دهد -در اين مکان‌هاي پست بر روي سطح سياره، احتمال زيادي وجود دارد که مخازن آب‌هاي زيرسطحي به بيرون راه يابند. دهانه? مک‌لافلين از آنجا مورد توجه دانشمندان است که يکي از عميق‌ترين دهانه‌هاي روي بهرام است. اين دهانه ?.? کيلومتر عمق دارد و در نيمکره? شمالي بهرام جاي گرفته است. ترکيب معدني کف دهانه? مک‌لافلين اين احتمال را مطرح مي‌کند که درياچه‌اي از آب زيرسطحي بالاآمده در آنجا وجود داشته. شيارهايي هم که بر روي ديواره? شرقي دهانه در حدود ??? متر بالاي کف دهانه ديده شده است، نشان از آن دارد که درياچه‌اي در کف دهانه بوده است. ميکالسکي در واقع ابتدائاً بر آن بود که نادرستي اين نظر را که آب زيرسطحي سطح بهرام را شکافته و در خيلي جاها بالا آمده، ثابت کند. او حالا مي‌گويد: «و اينک بنگريد که شواهد محکمي در مورد اين مساله در اين دهانه پيدا شده! اين ويژگي دانش است که به ما اجازه مي‌دهد نظرمان را تغيير دهيم.» يک درياچه? زيرسطحي بسيار قديمي پژوهشگران تخمين مي‌زنند که درياچه‌اي براي مدتي نامعلوم بين ?.? تا ? ميليارد سال پيش در دهانه? مک‌لافلين وجود داشته است. به گفته? ميکالسکي «به اين ترتيب، مواد معدني باقي‌مانده به قدمت و يا حتي قديمي‌تر از قديمي‌ترين صخره‌هاي شناخته شده در روز زمين است.» برآمدگي‌هاي ديده‌شده بر روي کف دهانه ممکن است در نتيجه? روي‌هم‌آمدن لايه‌ها يا برخوردهاي شخانه‌اي (شهابي) پديد آمده باشند. اين برآمدگي‌ها مهمند زيرا آنها ممکن است به سرعت آنچه را که بر کف دهانه ته‌نشين شده بوده، پوشانده باشند؛ و

به گفته? ميکالسکي «اين بسيار جالب است، چون اين روند پوشاندن سريع روندي‌ست که براي محفوظ نگاه داشتن مواد آلي اگر در آن زمان وجود داشته، بسيار مفيد است.»



توضيح تصوير: اين تصوير رنگيِ نشان‌دهنده? برآمدگي‌ها و فرورفتگي‌ها دهانه? مک‌لافلين را با يک ديد سه‌بعدي که به سمت شرق ديد دارد، نشان مي‌دهد. مواد معدني باقي‌مانده به رنگ‌هاي روشن بر روي سطح دهانه موادي دارد که بقاياي جريان‌يافته از دهانه? کِرِن، در لبه? جنوبي دهانه، روي آن را پوشانده. دهانه? مک‌لافلين زماني درياچه‌اي داشته است که احتمالاً از آب زيرسطحي تامين مي‌شده است.
اعتبار عکس: High Resolution Stereo Camera (HRSC)/Mars Express/Freie Universität Berlin دانشمندان مي‌گويند با توجه به اينکه زندگي بر روي زمين احتمالاً از زير سطح شروع شده، به دست آوردن اطلاعات بيشتر درباره? هر زندگي زيرسطحي که ممکن است زماني در بهرام وجود داشته يا حتي الآن وجود داشته باشد، مي‌تواند کمکي باشد به آموختن درباره? مبدأ زندگي بر روي زمين. ميکالسکي مي‌گويد «در ماموريت‌هاي آينده بايد به کشف سنگ‌هايي که از محيط زيرسطحي به دست آمده‌اند، اهميت جدي بدهيم. اين به معني کندن و سوراخ کردن سطح نيست بلکه يافتن سنگ‌هايي‌ست که از بالا آمدن آب‌هاي زيرسطحي شکل گرفته‌اند و يا سنگ‌هايي که به سبب برخورد سيارک‌ها به طور طبيعي از دل سياره به سطح بيرون آمده‌اند.» ميکالسکي به اين نکته اشاره مي‌کند که مردم ممکن است بپرسند چرا تمام مدت اخباري از يافتن آب يا احتمال زندگي بر روي بهرام مي‌شنويم. پاسخ آنست که بهرام از جهاتي گوناگون که خيلي از آن‌ها براي ساليان متمادي بر ما روشن نبود، داراي قابليت زندگي است، و ما در حال يافتن آب در اَشکال و محيط‌هاي گوناگون بر روي بهرام هستيم؛ البته او اين هشدار را هم مي‌دهد: «اين بسيار متفاوت است از اينکه بگوئيم زندگي در حال حاضر در بهرام وجود دارد.» دانشمندان اين يافته‌ها را با جزئيات بيشتر در تاريخ ?? ژانويه در مجله? آن-لاين Nature Geoscience ارائه کرده‌اند. URL:http://www.space.com/19348-giant-mars-crater-water-lake.html. Accessed: 2013-01-26. (Archived by WebCite® at http://www.webcitation.org/6DxO1P53v)


اشتراک گذاری در:

بیان دیدگاه

- لطفاً نام و دیدگاه‌ خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- سایت انجمن نجوم آماتوری ایران مجاز به ویرایش ادبی دیدگاه‌ها است.
- دیدگاه‌هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی و موارد مغایر با قوانین کشور باشند منتشر نخواهند شد.
- دیدگاه‌ها پس از تأیید منتشر می‌شوند.
نام:(اجباری)
رایانامه:(اجباری)
دیدگاه:

کد امنیتی:
(از چپ به راست)
https://telegram.me/iranastronomy
هم اکنون