هم سوخته شمع ما/ هم سوخته پروانه..." تسلیت واژه کوچکی است برای تسلی دادن به خانواده های عزیزان ازدست رفته در ضایعه آتش سوزی ساختمان پلاسکو که با مرگ جمعی از هموطنان عزیز و بویژه جان باختن دلخراش قهرمانان آتش نشانی کشورمان همراه شد." گرامیان، با شما همدردیم. روابط عمومی    
 يكشنبه 3 بهمن 1395 | 23 ربيع الثاني 1438 | 22 ژانويه 2017
مسير :
»
»
»
ماه در سايه- به روز شد

ماه در سايه- به روز شد
چهارشنبه 18 خرداد 1390 - 02:30 | شاخه : | 3668 بازدید | 0 دیدگاه
چهارشنبه 25 خرداد90- مسعود عتيقي -
 
 خانه دل باز كبوتر گرفت       مشغله بقر بغو در گرفت
قلقل مستان چو به گردون رسيد     كركس زرين فلك پر گرفت 
 
بله يك رويداد نجومي كه براي همگان نيز مشاهده آن خالي از لطف نيست در هفته پيش رو رخ خواهد داد  وشور و هيجان خاصي در جامعه منجمان بويژه اختر شناسان آماتور كه شيفته آسمان هستند بوجود آورده است. 
 
تعدادي ازعلاقه مندان شركت كننده در برنامه ويژه انجمن نجوم آماتوري ايران براي مشاهده اين خسوف، براي اولين بار از فراز برج ميلاد تهران اين پديده زيباي نجومي را رصد و تصوير برداري خواهند نمود. 
 
 
اين ماه گرفتگي کامل ازساروس شماره 13در شبانگاه اين تاريخ به وقوع مي پيوندد. اين واقعه در جنوب امريکا، اروپا، افريقا،آسيا و استراليا قابل مشاهده است، به همين دليل شايد به نوعي بتوان خسوف را در مقايسه با صحنه هاي ورزشي به بازي فوتبال تشبيه نمود، چرا كه بيشترين بيننده را دارد ونيمي ازساكنان زمين يعني حدود 5/3 ميليارد نفر!! قادر به مشاهده آن هستند، با اين تفاوت عمده كه بينندگان بازي جذاب فوتبال بسيار بسياركمتر از اين تعداد در استاديوم حضور دارند و بقيه مردم جهان بصورت زنده از گيرنده هاي تصويري خود شاهد آن خواهند بود، اما در هنگام وقوع ماه گرفتگي استاديومي به بزرگي نيمي از كره زمين!(از نيمكره شمالي و جنوبي كه ماه بدر را در آسمان خود مشاهده مي كنند) براي مشاهده زنده اين پديده آنهم با چشمان غير مسلح در آسمان، مهياست. ساكنان سراسر کشور پهناور ايران عزيز نيزدر اين استاديوم جهاني مي توانند شاهد اين خسوف کلي باشند و از قضا يكي از بهترين شرايط مكاني رصد گرفت ماه دراين تاريخ با توجه به زمان گرفت ومشاهده مراحل آن، كشورمان ايران مي باشد. اين خسوف سي و چهارمين گرفت از 71 گرفت ساروس مذكور است. خسوف در وضعيت جزيي ساعت 22:53 آغاز و 02:32 به پايان مي رسد. اين در حالي است كه ماه گرفتگي نيمسايه ساعتي قبل آغاز شده است اما بدليل عدم توانايي چشم انسان براي مشاهده تغييرات شدت نور ماه، اين وضعيت كه به خسوف نيمسايه نيزمشهور است قابل مشاهده نمي باشد. گرفت كامل در اين ماه گرفت نسبتاً طولاني و حدود يك ساعت و چهل ويك دقيقه بوده و ازساعت 23:52 تا ساعت 01:33  پس از نيمه شب يعني بامداد پنج شنبه 26 خرداد ادامه خواهد داشت.

اولين گرفت از اين ساروس در روز دوشنبه 2خرداد سال 795 خورشيدي رخ داده است. آخرين گرفت ساروس 13در روز جمعه چهار امرداد 2057 خورشيدي!! رخ خواهد داد. 15 خسوف غير مرئي(نيمسايه اي)، 42 ماه گرفت جزيي و 14 گرفت كامل، اين 71 گرفت ساروس 13را كامل مي كنند. سه شنبه 6 تيرماه 1408 خورشيدي، طولاني ترين خسوف كامل اين ساروس به مدت يك ساعت و41 دقيقه و 53 ثانيه به وقوع مي پيوندد كه مدت زمان آن با ماه گرفتگي 25 خرداد 9بسيار بسيار نزديك است(با اختلاف حدود يك دقيقه) و كوتاهترين خسوف كامل ساروس 13پنج شنبه 2شهريور 1534 خورشيدي، بسيار كوتاه و به مدت 2 دقيقه و 36 ثانيه! خواهد بود.

 
 
رنگ قرمز ماه در اين خسوف نسبتاً تيره است. دانژن كسي بود كه بر اساس شدت تيرگي ماه از قرمز تند جگري تا قرمز مسي را بين Lتا L4 تقسيم بندي نمود. اساس اين اقدام با توجه به ان است كه آيا ماه از قطر مخروط سايه زمين مي گذرد و يا از يكي از وترها؟ كه هر چه به لبه مخروط سايه ماه نزديك باشد شدت رنگ قرمز كم و كمتر خواهد بود. علت رنگ قرمز ماه در هنگام خسوف آن است كه جو زمين، در مواجه با نورسفيد خورشيد كه از رنگهاي رنگين كمان تشكيل شده است، طول موج ابي را در جو پراكنده وبه همين دليل آسمان آبي است ولي طول موج قرمز را بطور يكسره از جو عبور مي دهد و اين رنگ قرمز در مخروط سايه پشت زمين قرار دارد. با وقوع خسوف ماه كه در مخروط سايه زمين قرار گرفته به رنگ قرمز ديده خواهد شد. بديهي است مدت زمان خسوف و شدت رنگ قرمز بسته به ناحيه اي است كه ماه از مخروط عبورمي نمايد. 
براي رصد ماه گرفتگي نياز به ابزار خاصي نيست و با چشم غير مسلح نيز مي توان آنرا مشاهده نمود. هر چند که براي عکاسي دقيقتر از اين رويداد تلسکوپ به کمک منجمان مي آيد.
نبايد اينگونه تصور نمود که خسوف براي چشم انسان مشکلي ساز است و به هيچ وجه فيلتر خاص براي رصد ماه گرفتگي جهت جلوگيري از مشکل احتمالي به چشم نياز نبوده و توصيه نمي شود. البته فيلتر ماه بر روي برخي تلسكوپها براي مشاهده ماه در وضعيت شديد نوراني مي باشد تا از پايين آمدن حساسيت چشم جلو گيري كند.
 

 
بررسي عوارض سطحي ماه كه يكي پس از ديگري درون سايه زمين قرار گرفته و يا از سايه خارج مي شوند، يكي از مطالعات رصدي اين پديده است كه در كنار كنترل زمان دقيق آغاز و پايان گرفت ماه، شدت رنگ قرمز در خسوف و شرايط اختفا احتمالي ستارگان در لحظه ماه گرفتگي كامل و دهها مطالعه ديگر مي تواند صورت پذيرد.
عموماً مردم پاسخ اين سئوال را شايد بدانند و خالي از لطف نيست همين جا اشاره كنيم كه عليرغم آنكه هر ماه يك وضعيت بدر در اهله ماه را شاهد هستيم اما چرا يك ماه گرفتگي هر ماه نداريم؟ پاسخ اين سئوال در انحراف مداري ماه با مدار زمين نهفته است كه حدود 5 درجه اين مدارات با هم زاويه مي سازند. هر بار هنگام ماه بدر، ماه در يكي از دو نقطه تقاطع(گره) اين دو مدار نيست و گاهي اوقات هم كه در گره است، ماه بدر نيست . بنا بر اين مي توان گفت هم ماه  بدر بايد در گره باشد و هم خط گره به سمت خورشيد قرار گيرد تا شاهد خسوف باشيم. از يك لغت بابِلي يعني ساروس به معناي دوره براي بيان دوره هاي گرفت استفاده مي شود كه هر دوره برابر با 3/6585 شبانه روزمي باشد. اين عدد با احتساب سالهاي كبيسه  18 سال و 11 روز و 7 ساعت و49 دقيقه خواهد بود. از آنجا كه ماه بايد بدر باشد با گرفتن كوچكترين مضرب مشترك بين 53/29 شبانه روز(فاصله يك بدر تا بدر بعدي) و ازسوي ديگر خط گره به سمت خورشيد باشد، 6/346 شبانه روز(يك سال گرهي) عدد ساروس ازهمان اشتراك در اين اعداد كه هم ماه در وضعيت بدرباشد و هم خط گره به سمت خورشيد باشد، بدست مي آيد. يعني هر خسوف تا خسوف بعدي با برخي مشخصه هاي يكسان، بدين مدت(3/6585 شبانه روز) فاصله دارد و اين درشرايطي است كه در هر سال بين صفر تا سه ماه گرفت را زمينيان مي توانند رصد كنند. سال 9داراي 2 خسوف كامل است كه در كشورمان نيز قابل مشاهده خواهند بود.
 
با تابش نور خورشيد به زمين، از آنجا كه مهر تابان يك منبع نقطه اي نور نيست، در پشت زمين مخروط بسته و تيره اي با عنوان سايه و مخروط بزرگتر و باز نيمسايه ايجاد مي شود.
همچون هميشه گروه آموزش كاربردي انجمن نجوم آماتوري ايران براي ترويچ دانش آسماني و جذاب ستاره شناسي در بين عموم مردم و بويژه علاقمندان داراي برنامه ريزي خاص است. به همين دليل انجمن نجوم آماتوري ايران برنامه ريزي ويژه اي را براي رصد علاقمندان در اين شب دارد که شيفتگان پديده هاي آسماني مي توانند ضمن مطالعه اين مقاله، براي پيوستن به برنامه انجمن با گروه آموزش کاربردي تماس حاصل نمايند. 66922627-021
لازم به ذکر است، دو هفته قبل و بعد از اين خسوف، دو خورشيد گرفتگي را زمين شاهد بود که هر دو آنها کسوف جزيي و از چهار خور گرفت سال 2011 ميلادي محسوب مي شود. البته خورشيد گرفتگيهاي مذکور نيز در ايران قابل مشاهده نبوده و نمي باشد.
آسمان مال همه و منجمان آماتوربراي لذت بردن از پديده هاي نجومي بدور ازهرحد و مرزي آماده مي شوند و شما دوست عزيز نيزهم اكنون مطالعه و برنامه ريزي مناسب را داشته باشيد تا خاطره اي ماندگار ازپرداختن به علاقه منديهاي خود را در طول زندگي ثبت نماييد.
مناسب است در همين جا اشاره نماييم كه در طي دهه 9خورشيدي، خسوفهاي كلي امسال بهترين فرصت پيش رو براي رصد اين پديده علمي و جذاب براي همگان مي باشد چرا كه تا سال 1394 ماه گرفتگي كامل دركشورمان نخواهيم داشت، تازه آنهم در كل كشور قابل مشاهده نيست و تا سال 1397 كل كشور شاهد ماه گرفتگي كامل ديگري همچون امسال نخواهد بود. در حقيقيت بهترين خسوف امسال نيز با توجه به فصل رويداد و بارندگي و ابرناكي كمتر آسمان و امكان مشاهده تمام مراحل اين واقعه آن هم در ساعات مياني شب گرفت 25 خرداد 9است. براي رصد خسوف مكانهاي دور از شهر ضرورتي نداشته و با توجه به اينكه احتمال ابري بودن در نقاط كوهستاني بيشتر است يك فضاي دلنشين شهري مي تواند گزينه خوب انتخابي شما باشد. پس فرصت را از دست ندهيد.
 
* وضعيت هواي کشور در شب خسوفخوشبختانه بر اساس بولتن هواشناسي ارسالي به بخش آموزش کاربردي انجمن نجوم آماتوري ايران، اکثر نقاط کشور در شب ماه گرفتگي و شبهاي قبل و بعد از آن با هواي صاف مواجه هستند ومتاسفانه تنها در شرق  ونيمه شمال شرقي کشورمان هواي نيمه ابري گزارش شده است. شهرتهران نيز درچهارشنبه شب و پنج شنبه با هواي صاف پيش بيني شده است. 
·        برج ميلاد براي اولين بار ميزبان يك پديده جذاب آسماني استبراي اولين بار برج ميلاد ميزبان علاقمندان رصد يك پديده خاص و جذاب نجومي آنهم بر فراز سازه نمادين ايران از ساعت 21 الي 3 بامداد! خواهد بود.
عليرغم آنكه ساعت كاري برج  تا ساعت 2هر شب است اما با همكاري صميمانه مدير عامل محترم برج و مدير محترم روابط عمومي و اموربين الملل اين سازه نمادين و بدنبال برگزاري موفق مراسم گراميداشت روز و هفته جهاني نجوم در سال جاري در اين سازه پايتخت، اين بار نيز برنامه جذابي را همراه با بررسي علمي گرفتها واين خسوف و پخش اسلايدهايي در اين زمينه از سوي كارشناسان پر توان انجمن در سالن برج ميلاد با امكانات خوب سخنراني و پخش تصاوير، طراحي تا بدنبال آن رصد خسوف كامل 25 خرداد ماه جاري را بر فراز اين برج به اجرا در آوريم.
اين حركت يادآور اولين رصد خسوف كامل پاياني سال 1385 خورشيدي (يكشنبه 13 اسفند آن سال) در كنار اين سازه نمادين كه در آن زمان در حال ساخت بود، مي باشد. در آن سال مسابقه ميلاد مهتاب با اعطاي جوايز نفيس نجومي همچون دوربين دو چشمي و تلسكوپ نيز برگزار و هدايايي با همكاري شركت يادمان سازه در روزجهاني نجوم سال 1386(شنبه اول ارديبهشت) به برندگاني از تهران و ساير شهرهاي كشور اعطا شد.
در اين برنامه استثنايي فرصت ويژه اي فراهم مي شود كه افراد معدود پذيرش شده در اين شب نجومي، ضمن داشتن امكان بازديد كامل از تمامي طبقات و بخشهاي مختلف برج ميلاد، رصد خسوف همراه با امكان عكسبرداري از پشت تلسكوپهاي قدرتمند را برفراز برج ميلاد با حضور كارشناسان امر تجربه و اين خاطره را براي هميشه در ذهن و درون دوربينهاي خود آنهم بر فراز سازه اي سر به فلك كشيده ماندگار نمايند.  
 عكس از جام جم


اشتراک گذاری در:

بیان دیدگاه

- لطفاً نام و دیدگاه‌ خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- سایت انجمن نجوم آماتوری ایران مجاز به ویرایش ادبی دیدگاه‌ها است.
- دیدگاه‌هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی و موارد مغایر با قوانین کشور باشند منتشر نخواهند شد.
- دیدگاه‌ها پس از تأیید منتشر می‌شوند.
نام:(اجباری)
رایانامه:(اجباری)
دیدگاه:
کد امنیتی :
https://telegram.me/iranastronomy
هم اکنون