** ثبت نام دوره های متنوع آموزش ستاره شناسی ویژه ترم پاییز96 از روز شنبه اول مهرماه آغاز خواهد شد. واحد آموزش: 02166922627 **    
 پنج‌شنبه 30 شهريور 1396 | 29 ذي الحجه 1438 | 21 سپتامبر 2017
مسير :
»
»
»
اين يک رويا نيست، گويا کسي است مرا مي خواند

اين يک رويا نيست، گويا کسي است مرا مي خواند
دوشنبه 25 بهمن 1389 - 02:30 | شاخه : | 4703 بازدید | 0 دیدگاه

کلوپ نجوم راديويي انجمن نجوم آماتوري ايران
به نام او که جز از او نخواهيم

دوستان انجمن نجوم آماتوري ايران بارها صداي اين انجمن را از تريبون ها و بخش هاي متنوع نجومي شنيده اند اما اين بار جمعي از شيفتگان نجوم تحت عنوان کلوپ نجوم راديويي در زير سايه انجمن نجوم آماتوري ايران سعي دارند باشما از صدايي ديگر بگويند . صدايي که شايد تا به حال نشنيده باشيد و يا اگر شنيده باشيد با فرکانسي ضعيف نجوم رايويي صدايي است که مي خواهيم از آن برايتان بگوييم.
شايد تا به حال چيزي از نجوم راديويي نشنيده باشيد يا اطلاعات کمي در اين زمينه عظيم جهاني داشته باشيد در اين مجال کوتاه سعي داريم تا با شما( در حد توان) اندکي از ضرورت اين علم که در عين نو پا بودن نقش بسيار بزرگي در عرصه نجوم و تغيير ديدگاههاي بشر در نگاه به جهان هستي و آن يکتاي آفرينش داشته است بگوييم . نقشي آنچنان عظيم که بسياري از فيزيکدانان و حتي دانشمندان رشته هاي ديگر علوم را به سوي خود کشانده است .
تفاوت اساسي ميان اختر شناسي و ساير علوم در آن است که اجرام نجومي آن قدر از ما دور هستندکه دسترسي فيزيکي به آنها تقريبا نا ممکن است و تنها راه ارتباط با اين اجرام ، نوري است که از آنها به ما مي رسد اين ارتباط فقط به خاطر سلولهاي حساس نور در پرده شبکيه چشم ما ميسر شده است .
اما آيا اگر اين عضو در بدن ما نبود تمامي زيباييهاي آسمان برايمان پنهان مي ماند ؟
آيا هيج راه ديگري براي دسترسي به آسمان و گشودن رازهاي نهان آن امکان پذير نبود ؟
آيا تنها راه شناخت اين اجرام مشاهده مستقيم آنهاست ؟
تصور اينکه اجرام سماوي قادر هستند در طيف ديگري جز طيف نور مرئي براي ما قابل درک باشند سالها پيش از کشف نجوم راديوي بوجود آمده بود.

تعدادي از بزرگان علم مانند توماس اديسون ، اوليورلوج ، ماکس پلانک پيش بيني کردند که خورشيد بايد امواج راديويي از خود منتشر کند و لوج سعي داشت تا اين امواج را شناسايي کند ولي بدليل محدوديتهاي تکنيکي آن زمان موفق به تشخيص آنها نشد.
در سال 196معادله ماکسول نشان داد که منابع ستاره اي تنها در طيف نورمرئي از خود اشعه ساطع نمي کنند بلکه اين منابع امواجي با طول موج کوتاه تر (اشعه ايکس ) و بلندتر (گرما ، موج راديوي ) از خود گسيل مي کنند . درحقيقت ستارگان نيز چون همه اجسام داغ در همه قسمتهاي طيف الکترومغناطيسي از خود اشعه ساطع مي کنند .
در واقع سلولهاي حساس چشم ما فقط به بخش کوچکي از اين طيف وسيع حساس است بنابراين اشکال از چشم ماست که نمي تواند ساير طيف ها را مشاهده کند . چه بسا بسياري از اجرام آسماني در ساير قسمتهاي طيف ، امواجي رابراي ما مي فرستند که از چشم ما پنهان مي ماند .
پس اگر بخواهيم اجرام سماوي را آنگونه که هستند در ساير طيف هاي الکترو معناطيسي مشاهده کنيم ديگر تلسکوپ هاي نوري جوابگو نخواهند بود و بايد از راه ديگري وارد شويم . بايد ابزاري مهيا کنيم که بتواند ما بقي طيف را دريافت و براي ما آشکار سازي کند اما مشکل بزرگ بر سر راه ، جو زمين است . جوي که ما را از بسياري از تشعشات مضر مصون مي دارد اين بار بسياري ازاطلاعات مهم آسماني را فيلتر مي کند و امواج ستارگان را تقريبا در تمامي بخشهاي طيف الکترومغناطيسي جذب مي کند خوشبختانه نور مرئي و امواجي که موضوع بحث و فعاليت ما هستند توانايي عبور از اين سد دفاعي زمين را دارند اين طيف از امواج همان طيف امواج راديويي است . بنابراين راه ديگري که براي مشاهده اجرام سماوي وجود دارد آشکار سازي اين امواج است .
همان گونه که براي مشاهده بصري اجرام سماوي به ابزاري به نام تلسکوپ نوري محتاج بوديم تا به چشمان ما قدرت مشاهده ستارگان و جهان هستي را بدهد حال نيز براي دريافت امواج راديويي به ابزاري خاص به نام تلسکوپ راديويي نيازمنديم.
آنچه که در نجوم داريويي در مقايسه با نجوم نوري قابل توجه است آن است که نور ستارگان را فقط در هنگام شب مي توان مطالعه کرد اما امواج راديوي را در بيست و چهار ساعت شبانه روز مي توان مورد بررسي قرار داد . اين امواج تقريبا بي آنکه با مانعي روبه رو شوند از خلال گاز و غبار ميان ستاره اي که نواحي وسيعي از کيهان را فراگرفته و از ميان ابرها و لايه هاي جو زمين گذر کرده و به ما برسد.
در حاليکه رصد خانه هاي نوري را معمولا در قله ها مي سازند تا بالاتر از لايه بزگي از جو باشند نکته اصلي در تعيين محل استقراررصدخانه راديويي دور بودن آنها از علائم راديويي و تلويزيوني و نويزي که منشا آن سيستم احتراق اتومبيل و هواپيماهاست است .
براي آنکه يک تلسکوپ نوري خوب کار کند مي بايد سطحي صاف و صيقلي داشته باشد . به اين معنا که قطر هيچکدام از خلل و فرجهاي روي اينه نبايد از يک بيستم طول موج نور بيشتر باشد در غير اين صورت تلسکوپ نمي تواند تصويري صاف و واضح از موضوع مورد نظر ايجاد کند . طول موج نور مرئي بسيار کوتاه است ( در حدود 0.5 ميليونيم متر) به همين دليل ساختن آينه تلسکوپ هاي نوري هميشه کاري پرزحمت و گران بوده است . اما در مورد تلسکوپ هاي راديويي مسئله خيلي فرق مي کند . طول موج اين امواج از چند ميلي متر تا چندمتر متغير است مثلا براي تلسکوپي که در طول موج 1 متر کار مي کند اگر سوراخي به قطر 5 سانتي متر وجود داشته باشد مهم نيست. امواج راديويي با طول موج 1 متر اين سوراخ را نمي بينند. با اين حساب ساختن تلسکوپ هاي راديويي بسيار آسانتر و ارزانتر از تلسکوپ هاي نوري است و به همين دليل قطر بشقابهاي تلسکوپ هاي راديويي اغلب بسيار بزرگتر از اينه تلسکوپ هاي نوري است.
در مقابل اين خاصيت مهم امواج راديوبي ، تلسکوپ هاي راديويي يک عيب بزرگ دارند وآن پايين بودن توان تفکيک آنهاست که با ساخت تلسکوپ ها به صورت آرايه ها و استفاده از روش تداخل سنجي اين عيب مرتفع شده است .
در موارد بسياري تلسکوپ هاي راديويي کشفياتي بسيار مهم تر نسبت به تلسکوپ هاي نوري داشته اند که هر روز از منابع مختلف خبري مي شنويم از آنجمله مي توان به شناسايي طبيعت اخترنما ها و تپ اخترها و نقشه برداري آسمان بر اساس علائم گوناگون گسيل شده از ستارگان ، سحابي ها و کهکشانها اشاره کرد.
مطالعه امواج راديويي نه تنها براي شناسايي جهان هستي و آنچه که پيرامون زمين کوچکمان مي گذرد لازم و ضروري است بلکه با شناسايي تاثيرات مستقيم و غير مستقيم اين امواج بر ساکنان اين کره خاکي شايد بتوان گامي عظيم در بهبود کيفيت زندگي بشريت برداشت .

عليرغم توجه کمتر به نجوم راديويي در ايران و نبود برنامه ريزيهاي آموزشي و پژوهشي در اين زمينه، پيش از اين در سال جهاني نجوم(2009 ميلادي) با بنيان گذاري اين کلوپ جذاب در انجمن نجوم آماتوري ايران، سلسله نشستهاي علمي را هر هفته بصورت منظم با دوستان شيفته گرايش نجوم راديويي آغاز نموديم وهم اکنون بر آنيم با دوره هاي آموزشي کلاسيک و برنامه ريزي شده، ابتدا شما را با تاريخچه و مفاهيم علمي اوليه اين رشته آشنا و سپس با استمرار دوره هاي آموزشي علمي تئوري و عملي تا مرحله اي شما را همراهي نماييم تا خودتان به درجه اي از توانمندي کاربردي برسيد که اقدام به ساخت يک راديو تلسکوپ نموده و صداي دلنشين سيارات و اجرام اعماق آسمان را آشکار سازي نموده  و ثبت نماييد.
براي گام نهادن کاربردي در اين عرصه مي توان از ابزارهاي ساده اي هم چون يک راديوي کوچک و آنتي با هزينه ناچيز و اطلاعات فني کم شروع کرد .
ما نيز برآن آمديم با همين قدم هاي کوچک آموزشي به اين دنياي عظيم شما را راهنما باشيم و دريچه هايي از اين علم جذاب را به روي مشتاقان نجوم بگشاييم.که ما به سان قطره اي در اين اقيانوس بيکران دانش هستيم اما مي خواهيم بزرگ بينديشيم. بياييد تا با هم  و تنها با انديشه بزرگ ايراني مان آن گونه باشيم که آيندگانمان از گذشتگانشان شرمگين و شرمسار نباشند .حالا که مي توانيم گامي برداريم ، برداريم . پيش از آنکه پاهايمان آنقدر سست شود که تواني براي رفتن نماند .چنانچه علاقمند به شرکت در جمع رصدگران راديويي آسمان هستيد ضمن تماس با کلوپ نجوم راديويي انجمن، ازطريق فرمهاي مربوطه  اقدام نماييد. منتظر قدمهاي استوارتان هستيم کلوپ نجوم راديويي انجمن نجوم آماتوري ايرانradioastronomy@iaas.ir


اشتراک گذاری در:

بیان دیدگاه

- لطفاً نام و دیدگاه‌ خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- سایت انجمن نجوم آماتوری ایران مجاز به ویرایش ادبی دیدگاه‌ها است.
- دیدگاه‌هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی و موارد مغایر با قوانین کشور باشند منتشر نخواهند شد.
- دیدگاه‌ها پس از تأیید منتشر می‌شوند.
نام:(اجباری)
رایانامه:(اجباری)
دیدگاه:

کد امنیتی:
(از چپ به راست)
https://telegram.me/iranastronomy
هم اکنون