مسير :
»
»
»
علم براي همه -وداع با آخرين خور گرفت دهه جاري در فرهنگسراي شفق

علم براي همه -وداع با آخرين خور گرفت دهه جاري در فرهنگسراي شفق
سه شنبه 21 دي 1389 - 02:30 | شاخه : | 1577 بازدید | 0 دیدگاه

زهرا باقري -ن

در حالي که تنها چند روز از آغاز سال نو ميلادي مي گذشت و در حالي که آتش بازي هاي گراميداشت آغاز سال 2011 به تازگي پايان گرفته بود، اين بار سه شنبه 14/10/89 نوبت آسمان بود تا يک آتش بازي به سبک خودش راه بيندازد و نيمرخش را به رخ زمينيان کشد. روزي که براي بسياري از ساکنين غرب اروپا وشمال افريقا خورشيد گرفته طلوع کرد، يک خورشيد گرفتگي جزئي در ايران با درصدي متغير، بيش از 2در جنوب تا نزديک به 6در شمال غرب به وقوع پيوست.

خورشيد گرفتگي پديده اي است که در آن زمين در سايه ماه قرار گرفته و باعث پنهان شدن خورشيد از ديد ناظرين زمبني مي گردد. بزرگي 40برابري اندازه واقعي خورشيد به ماه را،بزرگي 40برابري مدار گردش زمين به دور خورشيد، نسبت به مدار گردش ماه به دور زمين جبران مي کند. در نتيجه ماه از ديد ناظر به اندازه ي خورشيد در آسمان ديده مي شود و مي تواند جلوي نور خورشيد را گرفته و بهترين فرصت را براي مطالعاتي که در روز نياز به تاريکي دارند فراهم کند. اما به دليل انحراف 145/5 درجه اي صفحه ي مداري ماه نسبت به صفحه ي مداري زمين، ما هر ماهه شاهد کسوف نيستيم و ماه از بالا يا پايين خورشيد عبور مي کند و بايد منتظر برخورد صفحه ي مداري ماه و خورشيد باشيم تا اين پديده رخ دهد که سالي حداقل 2 و حداکثر 5 بار اتفاق مي افتد.

خورشيد گرفتگي سه شنبه 14 ديماه 89، از نوع جزئي بود. در اين نوع خورشيد گرفتگي،تنها بخشي از خورشيد توسط ماه پوشيده مي شود که به مکان ناظر در کمربند گرفت وابسته است.
کسوف ها با شرايط يکسان در يک ساروس جاي مي گيرند. ساروس که لغتي است با منشاء بابِلي به معناي دوره است.دوره اي که گرفت ها در آن رخ مي دهند و مي توان آن ها را پيش بيني کرد. هر دوره ي ساروس 18 سال و 11 روز و 8 ساعت است. يعني يک گرفت پس از اين زمان دوباره روي مي دهد اما با 12درجه تغيير، که پس از سه دوره ما مي توانيم کسوف را در همان منطقه اول ببينيم.

اهميت کسوف در اوايل قرن بيستم براي بررسي صحت نظريه نسبيت عام مشخص شد. بر طبق اين نظريه به دليل وجود انحناي فضا-زمان ،نور تحت ميدان گرانشي منحرف مي شود. در زمان گرفت ، تصويري از آسمان تهيه شد و سپس با تصويري که شب از آسمان تهيه شده بود مقايسه گرديد. با مشاهده اينکه مکان و موقعيت اجرام در روز ، با مکان و موقعيت اجرام در شب متفاوت است، اين نظريه که در روز به دليل وجود خورشيد با ميدان گرانشي بالا، نور حاصله از اجرام منحرف مي شود، تاييد گرديد.

برخلاف خورشيد گرفتگي کامل که تنها در بخش محدودي از کره زمين قابل رويت است، خورشيد گرفتگي جزئي در ناحيه وسيعي از زمين قابل رويت مي باشد و تنها مقدار گرفت در نواحي مختلف متفاوت است. بيشترين ميزان اين گرفت در شمال سوئد بود و خورشيد گرفتگي بعدي با اين ميزان گرفت 8 سال بعد در دي ماه 1397 روي خواهد داد که حداکثر ميزان گرفت 8درصد در آب هاي جنوب شرق ايران خواهد بود. به همين دليل دوستداران پديده هاي نجومي اين فرصت را غنيمت شماردند و در چنين روزي در برنامه اي که توسط گروه آموزش کاربردي انجمن نجوم آماتوري ايران در همکاري با فرهنگسراي شفق برگزار شد، شرکت کردند. اين برنامه با هدف آشنايي و علاقه مند کردن عموم به نجوم آماتوري توسط انجمن با مديريت آقاي مهندس عتيقي و با حضور کارشناسان واعضاي انجمن همراه با تجهيزات نجومي کامل، به صورت رايگان برگزار شد.

برنامه از ساعت 11 و با توزيع بروشور و برپا کردن تجهيزات نجومي مجهز به فيلترهاي استاندارد رصد خورشيد مايلار، و در حضور خبرگزاري هاي داخلي و خارجي و با پوشش کامل خبري آغاز شد. شرکت کنندگان که بين آنها دانش آموزان خردسال تا دانشجويان رشته هاي مختلف دانشگاهي و همچنين بانوان شاغل وحتي خانه دار حضور داشتند پس از ثبت تصاوير کسوف توسط دوربين هاي موبايل خود يا دوربين هاي خانگي و به کمک ابزارهاي نجومي، ضمن آشنا شدن کامل با پديده ي کسوف، با طرح سؤالاتشان و پاسخ دهي به آن ها توسط مسئولين، با ديگر فعاليت هاي انجمن نيز آشنا شدند. شور و حال خاصي  ديده مي شد که برگزار کنندگان را به وجد آورده بود و از اينکه توانسته بودند با عموميت بخشيدن به اين حرکت مفهوم فراگير بودن علم و ارايه ساده مفاهيم را اثبات نمايند بسيار خوشحال بودند.

پس از برگزاري نماز ظهر و عصر به جماعت و سپس اقامه نماز آيات در نمازخانه فرهنگسرا، در ساعت 14:15 پايان گرفت اعلام و بدين صورت آخرين گرفت دهه 8خورشيدي و اولين کسوف سال 2011 ميلادي پايان پذيرفت. گروه رصدي انجمن نجوم آماتوري ايران با ثبت تصاوير اين خاطره ي ماندگار و يک عکس دسته جمعي تلاشگران به برنامه پايان دادند و خاطره کاربردي ديگري از نهضت علمي در ايران عزيزمان را ماندگار نمودند.
انعکاس گسترده اخبار اين واقعه قبل و بعد از آن در خبرگزاريهاي داخلي و شبکه هاي رسانه ملي بويژه شبکه بين المللي خبر، خبرگزاريهاي خارجي همچون آسوشيتد پرس و حتي رسانه هاي غربي ياد آور توان بالاي ايرانيان در حرکتهاي رو به رشد علمي امروزي بود.

عكسها از آقايان: عتيقي و ياري


اشتراک گذاری در:

بیان دیدگاه

- لطفاً نام و دیدگاه‌ خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- سایت انجمن نجوم آماتوری ایران مجاز به ویرایش ادبی دیدگاه‌ها است.
- دیدگاه‌هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی و موارد مغایر با قوانین کشور باشند منتشر نخواهند شد.
- دیدگاه‌ها پس از تأیید منتشر می‌شوند.
نام:(اجباری)
رایانامه:(اجباری)
دیدگاه:

کد امنیتی:
(از چپ به راست)
https://telegram.me/iranastronomy
هم اکنون