مسير :
»
»
»
کشف سياره اي قابل زيست فراسوي منظومه خورشيدي!

کشف سياره اي قابل زيست فراسوي منظومه خورشيدي!
يكشنبه 18 مهر 1389 - 01:30 | شاخه : | 1505 بازدید | 0 دیدگاه

- عليرضا اسنجاني
ستاره اي که با نام Gliese 581 شناخته شده است به شکل دور از تصوري غير قابل رويت است. يک کوتوله قرمز که رايج ترين ستاره در کهکشان راه شيري مي باشد و تنها وزني حدود يک سوم جرم خورشيد را داراست . فاصله اين ستاره حدود 2سال نوري است که به اندازه کافي نزديک نيست که بتوان چيزي از آن را به ثبت رساند و به راحتي درباره آن مطالعه کرد. اين ستاره يکصدو هفدهمين ستاره نزديک به زمين است و اين برتري، آن را با ارزش ساخته است. اين ستاره بدون تلسکوپ قابل رصد نمي باشد پس تا وقتي در امتداد صورت فلکي ميزان باشد، جزئي از نقاط نوراني اين صورت فلکي نمي تواند باشد بنابر اين عجيب نيست که در افسانه ها و داستان هاي عاشقانه برده نشده است.
اما Gliese 581 يک برتري ويژه ديگري نيز داراست که مي تواند توجه مراجع علمي را به سوي خود جلب کند. در آخرين شمارش و آمار گيري ستاره شناسان بيش از 40سياره به دور ستاره هايي، آن سوي خورشيد شناسايي کرده اند. Gliese 581 ميزبان تنها 4 سياره از آنها بود. تا آنجا که ما مي دانيم اين مزيت آن را پرجمعيت ترين سيستم ستاره اي _ غير از منظومه شمسي _ مي کند که اين مزيت مي تواند به تنهايي اين ستاره را برتر سازد. اما تيمي از ستاره شناسان اعلام داشتند که 2 سياره چرخنده ديگر اطراف اين ستاره کشف کرده اند که تعداد سيارات اين ستاره را به 6 سياره مي رساند و يکي از آنها با نام Gliese 581 g به ثبت رسيد که مي تواند اهميت تاريخي نيز داشته باشد. اين سياره فقط 3 يا 4 برابر حجيم تر از سياره ماست که مي تواند به اين معنا باشد که داراي سطحي جامد مانند زمين است. مهمتر از آن اينکه اين ستاره جايي قرار دارد که مي تواند جزو منطقه مسکوني باشد، در سطح آن به دليل دماي مناسب آب مي تواند به صورت مايع باقي بماند و يخ نزند يا بخار نشود. تا آنجا که ما مي دانيم اينها حداقل ملزومات براي وجود حيات مي باشد. براي هزاران سال اين سوال براي دانشمندان بوده که آيا سياره اي مانند زمين در جهان _ خارج از منظومه شمسي _ وجود دارد يا خير. تا اينکه اولين سياره مشابه زمين در سال 1995 کشف شد و ستاره شناسان به پاسخ اين سوال کمي نزديک شدند. و حالا آنها ظاهرا موفق شده اند. ( خاطر نشان مي شود که هنوز راحي براي يافت و اثبات حيات در اين سياره جديد وجود ندارد.)
استيو وگت( steve vogt) عضوي از تيم سانتا کروز کاليفرنيا گفته است: ما در اين مورد کاملا هيجان زده ايم! من فکر مي کنم بعد از 15 سال همه همين احساس را دارند. دانشمند ستاره شناس جيمز کاستينگ ( James Kasting ) از دانشگاه پن استيت که در اين کشف شرکت نداشته نيز، با اين حرف موافق است. او مي گويد : فکر مي کنم آنها با اين کشف اعضاي kepler را سرکوب کردند. اين سخن اشاره به تلسکوپي دارد که سال گذشته طي يک ماموريت براي تشخيص چگونگي شباهت ديگر سيارات به زمين در فضا پرتاب شد. اعضاي kepler تعداد سيارات شبيه به زمين را نشانه کرده اند اما هنوز براي اثبات آنها در تلاشند.
گرچه اولين بودن دليل هيجان وگت نمي باشد ، او مي گويد: به هر حال يک نفر اول مي شود. اما دليل اصلي ونتيجه بزرگ اين است که اين سياره درست در همسايگي ما مي باشد. با وجود 116 ستاره نزديک به زمين نسبت به اين ستاره ، عجيب است که چنين اجتماع کوچکي، دو سياره قابل حيات         _ مانند زمين _ داشته باشد. در حاليکه بين اين ستارگان 9 ستاره با جزئيات کامل مورد مطالعه قرار گرفته است. به علاوه يک سياره مشابه سياره Gliese 581 g که با نام Gliese 581 d ناميده شده است ( درسته متاسفانه در نام گذاري آنها انرژي و خلاقيت زيادي صرف نشده است.) مي تواند به تنهايي يک جهان قابل زيست باشد.
قبل از آخرين کشف يکي از چهار سياره شناخته شده اي که اطراف Gliese 581 مي چرخند، Gliese 581 d بود که توسط تيمي از ستاره شناسان سوئيسي در ماه مي سال 2007 يافت شد و گمان مي رفت که در منطقه اي غير قابل سکونت باشد و سرماي آن به قدري است که آب مايع نمي تواند داشته باشد. اما يک پژوهش آن را يک منطقه قابل سکونت به حساب آورد. گرچه اين نظريه عاري از اشکال نبود. مشکل اينجاست که 581 d بزرگتر از آني است که بتواند شبيه به زمين باشد و احتمالا بيشتر از يخ هاي عاري از آب تشکيل شده مانند نپتون و اورانوس که فقير ترين کانديداهاي حيات نسبت به gliese 581 g محسوب مي شوند.
در کنار هيجان کشف زندگي در جهان جديد نکته قابل توجه موفقيت در اين دست يابي بزرگ مي باشد. کشف سياره اي به اين کوچکي به طور شگفت انگيزي سخت است، و اينکار وقتي وگت و همکار کاشفش پاول باتلر - از سازمان carenegie واشنگتون – در اوايل سال 199به فکر بازي صيد سيارات افتادند مي توانست غير ممکن باشد.
ابزاري که معمولا براي کشف حرکات چهارگانه و برگشتي در ستارگان جنبشي استفاده مي شود به علت چرخش سياراتي که نيروي گرانش دارند ( که به طور معمول تنها راه براي پي بردن به وجود دنياها مي باشد ) به قدر کافي حساس نبودند. بعد از آن بود که وگت گفت : من تمام سعي خود را براي بهبود اين ابزار خواهم کرد و پاول هم سعي خود را براي انجام مشاهدات خواهد کرد. اين مشاهدات به طور کلي 11 سال به طول انجاميد و طي 20شب رصد توسط تلسکوپ عظيم keck 1 در هاوايي انجام شد. اين مشاهدات توسط گروه Geneva مراحل تکميلي خود را طي کرد. اين کار طاقت فرسا سرانجام حيات را در Gliese 581 g ثابت کرد. هيچ يک از اين ثبت ها وجود آب را در اين سياره تاييد نمي کند. به عقيده وگت اينها چيزهايي است که نياز به زمان و تفکر دارد. او اذعان کرد که آب در هر جاي ديگري وجود دارد. بر روي زمين يا در ماه قمر زمين و مريخ، در ماه برجيس اروپا، و ماه کيوان انسلادوس و همچنين در فضاي بين ستاره اي. همچنين آب کافي در سحابي جبار هر 24 ثانيه براي پر کردن اقيانوس هاي زمين تهيه مي شود.
تصورش سخت نيست، به عبارت ديگر Gliese 581g مي تواند به قدر کافي آب داشته باشد. وگت    مي گويد مي تواند يک اقيانوس کاملا مناسب داشته باشد. به طور قطع مي تواند يک اقيانوس بي حاصل و بدون زيست باشد اما مهم آن است که بدون شباهت به هر سياره اي است که تا کنون کشف شده است. از جهتي ديگر چيزي مبني بر رد کردن نظريه فراواني زندگي در آن نيز وجود ندارد.

ترجمه : عليرضا اسنجاني

Space.com منبع :


اشتراک گذاری در:

بیان دیدگاه

- لطفاً نام و دیدگاه‌ خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- سایت انجمن نجوم آماتوری ایران مجاز به ویرایش ادبی دیدگاه‌ها است.
- دیدگاه‌هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی و موارد مغایر با قوانین کشور باشند منتشر نخواهند شد.
- دیدگاه‌ها پس از تأیید منتشر می‌شوند.
نام:(اجباری)
رایانامه:(اجباری)
دیدگاه:

کد امنیتی:
(از چپ به راست)
https://telegram.me/iranastronomy
هم اکنون