مسير :
»
»
»
فرصت ديداري با دنباله دار هارتلي2

فرصت ديداري با دنباله دار هارتلي2
جمعه 9 مهر 1389 - 01:30 | شاخه : | 1532 بازدید | 0 دیدگاه

مسعود عتيقي-

 بخش اول

يک جسم يخي براي مشاهده آسانتر موقعيت خود را تغيير مي دهد. دنباله دار 103p  هارتلي 2 نه همچون هيل باب و نه ناخواسته همچون هولمز اما در ميلهاي بالاي کره آسمان و با روشنايي تا قدر 5 قرار دارد. اين دنباله دار در مکانهاي بسيار تاريک با چشم غير مسلح قابل مشاهده است و از اغلب بخشهاي نيمکره شمالي با دوربين هاي دوچشمي و تلسکوپها براحتي قابل رصد مي باشد.(نيمکره جنوبي نيز از اواخر مهر ماه امسال قادر به رصد اين دنباله دار خواهند بود).اين دنباله دار پر نور با سه تا معمول صورتهاي فلکي را در هم مي نوردد و علت اين امر آن است که در حال عبور از 18 ميليون کيلومتري از زمين در روز چهارشنبه 28 همر ماه است . اين فاصله کمترين مقدار از سال کشف اين دنباله دار يعني 1986 ميلادي است و يکي از نزديکترين دنباله دارها در چند قرن اخير به زمين است. در روز چهارشنبه 31 شهريور اين دنباله دار در قدر 7تا 8 قرار داشت. جمعه 9مهر 1.5 درجه جدايي زاويه اي اين دنباله دار با ستاره قدر 2.2 (ستاره آلفاي ذات الکرسي)است و در جنوب اين ستاره قرار دارد. (طبق نقشه) يک نکته جالب به اين خبر اضافه کنيم که قابل توجه هموطنان فارسي زباني است که معمولاًبه اين پايگاه اينترنتي مراجعه مي نمايند و از خارج کشور مي باشند. اگر در امريکا ساکن هستيد در شبانگاه 7 اکتبر (پنج شنبه 15 مهر) بدون حضور نور ماه (با توجه به ماه نو) دنباله دار هارتلي 2 کمتر از يک درجه جنوب خوشه دوتايي پرساوش که با قدر 4.3 و 4.4 مي باشند، قرار مي گيرد و صحنه بسيار بسيار جالبي براي عکاسي نجومي است. اوايل آبان ماه اين دنباله دار با قدر 5 در صورت دو پيکر(جوزا) مي باشند. دنباله دار هارتلي 2 در روز پنج شنبه 6 آبان به حضيض خورشيدي خود در فاصله 1.06 واحد نجومي از خورشيد مي رسد اما در اين بامداد، ماه در تربيع آخر مزاحم رصد دنباله دار مذکور است. پنج شنبه 13 آبان فضاپيماي Epoxi از ناسا امريکا عکسي با فاصله 100کيلومتر ! از اين دنباله دار خواهد گرفت .جالب است که چرا دنباله داري کوتاه دوره با اين روشنايي که حتي با چشم غير مسلح قابل رصد مي باشد تا 24 سال قبل هنوز کشف نشده بود. مالکوم هارتلي اولين کسي بود که روزهاي واپسين زمستان1986 ميلادي اين دنباله دار را در قدر 17 يا 18 ! با استفاده از تلسکوپ اشميت 1.2 متري انگلستان در منطقه سابدينگ سپرينگ استراليا کشف نمود. اندازه گيريهاي بعدي نشان داد که اين دنباله دار کوتاه دوره است که هر 6 سال يک دور به دور خورشيد مي چرخد. از آنجا که اين دنباله دار دومين دنباله دار کوتاه دوره اي بود که توسط هارتلي کشف شده بود، بنابراين به آن نام هارتلي2 را اختصاص مي دادند.103p  بدين معناست که اين دنباله دار يکصدوسومين دنباله داري است که آن محاسبه شده است. سه ملاقات نزديک با سياره غول پيکر برجيس(33% واحد نجومي در سال 1982، 09% واحد نجومي در سال 1971 و تابستان 23% واحد نجومي در سال 1947) باعث شده بود که اين دنباله دار به خورشيد نزديک تر گردد. هارتلي 2 بعد از کشف(1986) از سال 1991 با قدر 8 در پاييز 1997 نيز ظاهر شد، ضعيف ترين حضور اين دنباله دار در سال 2004 ميلادي با توجه به دوري از زمين بوده است.

بهترين ظهور اين دنباله دار نيز امسال است که اميد داريم تا مي توانيد از مشاهده و عکاسي آن لذت ببريد. ضمناً محاسبات مداري اين دنباله دار را نيز مي توانيد در پايگاه اينترنتي سازمان فضايي امريکا(ناسا) مشاهده نماييد.
 
بخش دوم:
دنباله دارها که به اشتباه به آنها ستاره دنباله دار مي گويند در يک تعريف ساده : بزرگترين اجرامي هستند که به هيچ چيز نزديکند. تعبير فيزيکي اين جمله آن است که دنباله دارها حجم زياد و جرم کم و در نتيجه چگالي کم دارند. ستاره نيز نيستند چرا که فعل و انفعال هسته اي درآنها رخ نمي دهد. دنباله دارها که در گذشته به آنها ذوذنب يا دودم مي گفتند داراي دو دنباله يکي از غبار و ديگري دم يوني هستند.دم غبار در اثر تبخير بلورهاي يخ موجود در که به عقب رانده مي شوند تشکيل ميگردد.دم يوني دراثر بمباران گازهاي توسط الکترونها و پروتونهاي خورشيدي و يونيزه شدن اتمهاي اين گازها ايجاد مي شود.
از نظر مداري دنباله دارها به سه گروه کوتاه دوره(2تا 2سال) ميان دوره (2تا 20سال) و بلند دوره (با دوره تناوب به گرد خورشيد بيش از 200سال) تقسيم مي شوند. ستارگان با توجه به چگالي کم دنباله دارها از وراي دم آنها قابل مشاهده و عکسبرداري هستند. يک دنباله دار نمونه از هسته اي با قطر کمتر از 5کيلومتر (هسته دنباله دار مشهور هالي با قطر 14 کيلومتر)که به شکل سيب زميني(ناهمگون) هستند و از آمونياک (NH3) متان (CH4)آب يخ زده (H2O)با خاک و سنگ و ... تشکيل شده است. با قطر چند هزار کيلومتر از کربن،بنيادهاي آمونيک ، ئيدروکسيل (OH)و... تشکيل شده است.
 با نزديک شدن دنباله دارها به خورشيد دم با کشيدگي چند صد ميليون کيلومتر از گازهاي و گازهاي جديدي همچون مونوکسيد کربن(CO) دي اکسيد کربن (CO2)، نيتروژن (N2)و ... تشکيل شده است. جهت دم خلاف سمت خورشيد و با نزديک شدن به حضيض خورشيدي بلند و بلندتر مي شود.

در گذشته دنباله دارها را عامل جنگ و خونريزي و بيماري مي دانستند! عبور زمين از دم دنباله دار و ذرات به جا مانده از آن نه تنها خطري ندارد بلکه بارش شهابي زيبايي ايجاد مي کند.

بخش اول برگرفته از:

خبرنامه اينترنتي مجله جهاني Sky & Telescope



اشتراک گذاری در:

بیان دیدگاه

- لطفاً نام و دیدگاه‌ خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- سایت انجمن نجوم آماتوری ایران مجاز به ویرایش ادبی دیدگاه‌ها است.
- دیدگاه‌هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی و موارد مغایر با قوانین کشور باشند منتشر نخواهند شد.
- دیدگاه‌ها پس از تأیید منتشر می‌شوند.
نام:(اجباری)
رایانامه:(اجباری)
دیدگاه:

کد امنیتی:
(از چپ به راست)
https://telegram.me/iranastronomy
هم اکنون