مسير :
»
»
»
گزارش برنامه رصدی روستای تاريخي ابیانه

گزارش برنامه رصدی روستای تاريخي ابیانه
دوشنبه 29 مهر 1392 - 16:07 | شاخه : | نويسنده : مونا کریمی نژاد | 11531 بازدید | 7 دیدگاه
گزارش برنامه رصدی روستای تاريخي ابیانه
دنباله دار آیسان

مورخ : 1392.7.18

ابزار رصدی : تلسکوپ 10 اینچی اشمیت - کاسگرین Meade

تلسکوپ 10 اینج برنامه - عکاس: آرش عتیقی
تلسکوپ 10 اینج برنامه - عکاس: آرش عتیقی

ارتفاع : 2274 متر

هدف : رصد دنباله دار آیسان ، تعیین حد قدر مطلق منطقه و همچنین جاروب اجرام شمال شرقی و شرقی آسمان به همراه آزمون رصدی دانش پژوهان دوره های مقدماتی و رصدی انجمن .

در روز پنجشنبه مورخ 18 مهرماه 92 ، رأس ساعت 2:15 ، اعضای انجمن نجوم آماتوری به قصد رصد اجرام آسمان شب ، با به همراه داشتن دوربینهای نجومی و تلسکوپی نسبتا  قوی و همچنین با همراهی استاد ارجمند ، جناب آقای مهندس عتیقی و کارشناس مسلط به آسمان شب، جناب آقای دالوند به مقصد ابیانه حرکت کردند.

در میانه های راه ، ساعت 3:40 توقفی کوتاه جهت رفع خستگی افراد و صرف نوشیدنی و کیک که جزو برنامه های ثابت و همیشگی گشتهای رصدی انجمن نجوم آماتوري ايران می‌باشد، داشتیم.

از آنجایی که هدف اصلی این رصد علاوه بر رصد عوارض سطحي ماه ، آزمون به همراه آشنایی با آسمان مهرماه ، عکاسی نجومی و تعیین قدر آسمان منطقه ، رصد دنباله دار آیسان بود ، در طول مسیر تمامی اعضا با شعف بسیار و هریک به نحوی درباره ی این شب رصدي با یکدیگر صحبت می کردند ویا از افراد مطلع سؤالات خویش را جویا می شدند . بدین منظور جناب آقای دالوند ، در طول مسیر ، به ترتیب سؤالاتی را درباره ی نوع ابزار مورد استفاده ی آنها جهت رصد در آن شب و نحوه ی آشنایی افراد جدید شرکت کننده، پرسیدند .

ایشان در ادامه ی فرمایشاتشان به چند نکته درباره ی اهداف اصلی آن شب ، مانند : وضعیت افق شرقی ، وضعیت جوی ، کمان میزان آلودگی نوری و ... نیز پرداختند .

بالاخره ، ساعت 7:35 عصر به قریه ابیانه رسیدیم . پس از ترک اتوبوس و کمی استراحت و اقامه ی نماز ، کارشناسان به همراه چندی از اعضای گروه رصدی مشغول به راه اندازي تلسکوپ و تنظیم آن شدند . پس از تنظیمات لازم هلال افزاينده ماه و آسمان شامگاهي را رصد کردیم و به سؤالات بسیاری از افراد مرتبط با ماه و نحوه ی ایجاد اهله ی آن ، دلیل احساس نکردن حرکت وضعی ماه ، P شکل بودن ماه در جهت غربی و q شکل بودن آن در جهت شرقی ، یافتن افق حقیقی ، وضعیت جوی ماه ، حرکات رخدادی ماه (Libration) و به چندی مسائل جذابتر دیگر پاسخ داده شد .

غروب ماه - عکاس: علی نوروزی
غروب ماه - عکاس: علی نوروزی


پس از آن ، ساعت 8:55 به منظور آشنایی با اقلیم آنجا به سمت روستا حرکت نمودیم . در راه به درختان بسیار تنومند و سالخورده ی متعددی برخوردیم و از آنها عکاسی نمودیم . البته از آنجایی که این منطقه سوژه هایی بسیار طبیعی و تاریخی برای عکاسان ما به همراه داشت ، طبیعی بود که از لحظه به لحظه ی آنجا عکاسی کنند . پس از گذشتن از مسیرهای قدیمی و کوچه های طاقی شکل آن ، به محل امامزاده رسیدیم که به دلیل حضور نداشتن مسئول اصلی آنجا نتوانستیم از نمای درونی آن و محصولات محلي ارايه شده در آنجا، عکاسی و دیدن نماييم.

ساعت 9:25 به محل توقف اتوبوس بازگشتیم و جهت صرف شام با کمک اعضا ، زیراندازهایی را پهن نمودیم و وعده ی شامگاهیمان را در زیر آسمان پرستاره شب ابیانه ، صرف کردیم .

در ساعت 10:25 به سمت منطقه ای باز بدور از نور روستا حرکت کردیم و پس از رسیدن به آنجا و قرار دادن ابزارها به سخنان خیراندیشانه و مؤثر و زیبای جناب آقای مهندس عتیقی و سپس جناب آقای دالوند ، گوش فرا دادیم. در آن بین جناب مهندس از افرادی همچون آقای محسن شباني مدير وبگاه انجمن كه در اين برنامه حضور نداشتند و علي نوروزی، عکاس نجومي اين برنامه و  برخي اعضاي فعال شركت كننده در شب نجومي تقدیر وتشكر نمودند و از آنها خواستند که تجربیاتشان را با سایر افراد گروه به مشارکت بگذارند . پس از آن افراد به 4 گروه عکاسی ، رصد آسمان و تعیین حد قدري منطقه و  آزمون افرادشرکت کننده ، تقسیم شدند. سریعأ با دسته بندی گروهها ، افراد ،  هریک مشغول به انجام وظایفشان در گروه های مرتبط  شدند . در گروه " آزمون " ، ساعت 3 -4 صبح زمان تعیین شده برای برگزاری دو آزمون رصدی افراد مربوطه، قرار گرفت. گروه " عکاسی " نیز به طور جداگانه مشغول به عکاسی از اجرام آسمان و شکار بهترین ها شدند . چند تن از اولیا نيز پا به پای فرزندنوجوانشان، تا پاسی از شب و بامداد جمعه را با آنها سپری می کردند و در نهایت گروه " رصد آسمان " با کارشناسی آقای دالوند و با توضیحاتی از آسمان و نحوه ی تعیین شمال و جنوب جغرافیایی و سماوی ، آغاز گشت . ایشان پس از یادآوری نحوه ی یافتن موقعیت جغرافیایی منطقه به نام بردن جمعی از صور فلکی مهم آن شب پرداختند .

در ساعت 11:45 با نام بردن صورتهای فلکی چون : ثور، ارابه ران به همراه چند جرم مسیه اش (M35 , M36 , M37) و بتای مشترک آن با صورت ثور ، مثلث تابستانی در شمال غربی آسمان ، فرس اعظم ، چنگ رومی ( آلفای آن نسر واقع ) ، صورت فلکی جبار و یادآوری نام عیوق به عنوان ششمین ستاره ی پر نور آسمان و چندی صورت فلکی زیبای دیگر ، رصد آسمان را ادامه داديم.

پس از رصد صور فلکی ذکر شده ، آقای دالوند ، 10 نفر از اعضای رصدی را انتخاب نمودند و از آنها خواستند تا پس از گذشت دقایقی با چشمان بسته ، تعداد ستاره های محاط به سه ستاره ی پر نور صورت فلکی فرس اعظم را بشمارند و جهت تعیین حد قدر آسمان ، هر یک از افراد آماری از شمارش ستاره ها را به ایشان گزارش کنند . پس از اعلام تعداد ستاره ها و محاسبات از طریق روش مثلث بندی ، عدد اعلام شده برای حد قدر آسمان ان رصد گاه در ابیانه ، 6.25قدر بسيار خوب بدست آمد .

ایشان همچنین اضافه کردند که برای تعیین حد قدر آسمان در ماههای مختلف از صورت فلکی خاص مربوط به آن ماه مي توان استفاده کرد.

در میانه های شب به بعد ، هریک از گروه ها از حضور و ارايه مطالب جناب آقای عتیقی به صورت هرچند کوتاه اما مانند همیشه بسیار مفید و پویا ، بهره مند می شدند . همچنین گروهی از افراد جهت رفع پرسش هایشان به ایشان نیز مراجعه می نمودند. پس از گذشت چند لحظه برای نوشیدن چای به همراه کیک فراخوانده شدیم که بسیار عملی به جا و به موقع در آن شب سرد پاییزی به حساب می آمد .

در ادامه ی شب ، از ساعت 1 تا 3 بامداد ، نحوه ی آدرس دهی ستارگان آسمان شب را از طریق یافتن بعد و میل آنها فراگرفتیم که نکته ی اصلی، در ابتدا یافتن ستاره ی قطبی و سپس امتداد آن به صورت یک زاویه 90 درجه ای در آسمان و ترسیم خط میل صفر( استواي آسمان) به صورت فرضی از افق غربی به شرقی آسمان از سرسو بود.

در ادامه ی فعالیتمان از ساعت 3 تا 4 بامداد ، آقای دالوند از دو گروه مقدماتی و رصدی ، آزمون هایی مرتبط را نیز گرفتند که البته به گفته ی ایشان هر دو گروه عملکرد بسیار خوبی در پاسخ دهی داشتند بويژه دانش آموختگان نجوم رصدي از سلسله دوره هاي مياني انجمن نجوم آماتوري ايران اطلاعات تئوري و در ادامه توان عملي بسيار خوبي در مورد كليه صور آسمان آن شب و اجرام غير ستاره اي آنها ارايه نمودند. پس از آن تعدادی از افراد به همراه مهندس عتیقی و جناب آقای دالوند جهت استقرار مجدد تلسکوپ به منظور آماده سازی برای رصد لحظه ی بسیار زیبا و به یاد ماندنی دنباله دار آیسان ، که قسمتی از هدف برنامه به رصد آن اختصاص یافته بود ، در قسمت مناسبی گرد هم آمدند . با گذشت زمان و به همراه سرمایي که در محیط حکم فرما بود، کم کم امید به شکار دنباله دار با روشن شدن هوا از دست رفت، خاصه آنكه سيستم ردياب تلسكوپ هم كه بدليل بروز مشكل در بخش كنترل كار نميكرد . نكته قابل توجه ديگر نيز آدرس دهي اشتباه برخي از سايتهاي معتبر خارجي در مورد موقعيت اين جرم كم سو بود! آیسان طبق نقشه هاي دريافتي همراه و بالاتر از سياره سرخ بهرام(مریخ) مي بايست در افق شرقی و در آستانه صورت فلكي شير باشد !!  البته گاهي اوقات هم جرمي شبيه در چشمي تلسكوپ رخ مينماياند اما كارشناسان پس از دقايقي آنرا به عنوان دنباله دار مردود  مي دانستند و هر چند گزارش خاصي تا كنون از  رصد اين جرم  نديده ام و تنها گزارش از استان اصفهان را كه قبلا ديده ام، گوياي عدم رصد از پشت تلسكوپ و آشكار سازي تنها در عكسبرداري هاي انجام شده صورت پذيرفته است؛ انگار قسمت نيست در ايران اين دنباله دار به اين زوديها شكار شود.

رصد آیسان انجام نشد، اما با جمعی هم سفر بودیم که همگی از مشتاقان آسمان زیبا و مملو از انرژی و طراوت بودند و بس . آیسان ، تنها بهانه ای بود برای گرد هم جمع شدن با آسمان شب و رؤیت آن آفرینش بی همتا .

طلوع خورشید در آسمان ابیانه - عکاس: مسعود عتیقی
طلوع خورشید در آسمان ابیانه - عکاس: مسعود عتیقی

در نهایت پس از گرفتن عکسی دسته جمعی ، افراد کوله پشتی ها و وسائل خود را جمع نمودند و ساعت 6:20 بازگشتی دوباره به سمت قریه تاريخي ابيانه داشتیم و اعضا پس از چندی استراحت و عکاسی از منطقه و تماشای بناهای قدیمی ساخت روستا و همچنین دیدن آلوچه های محلی در حال پخت و پهن شده بر بام خانه های رسی آنجا که نمایی قدیمی تر به منطقه داده بود شور خاصی برای چشیدن طعمشان را در اعضا پدید آورده بود که نهایتاً به خرید چندی از آن محصولات شد، خود را برای بازگشت به تهران آماده کردند .

عکس دسته جمعی پایان برنامه - عکاس: مسعود عتیقی
عکس دسته جمعی پایان برنامه - عکاس: مسعود عتیقی

ساعت 8 صبح به سمت تهران حرکت کردیم و در ساعت 11 در بین مسیر توقفی 20 دقیقه ای جهت صرف صبحانه داشتیم و پس از گذشت چند ساعت ، به همراه اوقاتی خوش در جمعی صمیمی ، ساعت 1:30 بعد از ظهر  جمعه 19 مهر به محل دفتر انجمن نجوم آماتوري ايران در تهران رسیدیم .


همه خوشحال و خندان در مسیر برگشت - عکاس: علی نوروزی
همه خوشحال و خندان در مسیر برگشت - عکاس: علی نوروزی


همه خوشحال و خندان در مسیر برگشت - عکاس: علی نوروزی
همه خوشحال و خندان در مسیر برگشت - عکاس: علی نوروزی

با  بازگشتمان ، گویا زمان در مدتی که خارج از محدوده ی تهران بودیم به طرزی شگفت انگیز متوقف شده بود و ما در سفری مهیج ، بدون احساس گذر آن بسر می بردیم . شبی سرد اما با گرمای وجود افرادی عاشق به آسمان و جهانی غیر مادی و مملو از محبت و نیکی ، برایمان سپری شد و همانند سایر شبهای رصدی لذت بخش و مفرح بود ، چرا که همراهی و همدلی استاد عزیزمان جناب آقای مهندس عتیقی را داشتیم که بسیار مردی پرتلاش و نیک اندیش در اشاعه ی این مسیر آسمانی می باشند .

با آرزوی موفقیت همیشگی و پایداری برای اساتید ، اعضا  بزرگ دل  انجمن نجوم آماتوری ایران ...

درباره نويسنده
مونا کریمی نژاد
مونا کریمی نژاد فارغ التحصیل رشته فیزیک حالت جامد، مسلط به زبانهای انگلیسی, اسپانیایی, ایتالیایی و استانبولی و مدرس زبانهای انگلیسی و ایتالیایی و از سال 1386 عضو انجمن نجوم آماتوری ایران می‌باشد.


اشتراک گذاری در:

دیدگاه‌ها

مریم دولت مدنی
(مهمان)
دوشنبه 29 مهر 1392 - 19:19

خیلی ممنونم از گزارش خوب و جامع خانم کریمی نژاد مثل همیشه عالی بود.
از حضور پر مهر اساتید محترم جناب آقای مهندس عتیقی و جناب آقای دالوند بسیار متشکرم.
شب رصدی خاطره انگیزی بود.
به امید شب های رصدی آینده......
مونا کریمی نژاد
(دیدگاه‌ها: 10)
سه شنبه 30 مهر 1392 - 12:13

بسیار از پشتیبانی و همراهی استاد عزیزمان جناب آقای مهندس عتیقی و کارشناس سایت انجمن ، جناب آقای شبانی عزیز، که اگر وجود توانمند ایشان نبود بسیاری از فعالیت ها به تعویق میافتاد و بالاخص برای ادامه این مسیر علمی اعضای این انجمن با مشکلات عدیده ای مواجه می گشتند ، سپاسگزار و قدر دانیم ...

به امید پیشرفتها و گامهایی بس استوارتر...
زهرا
(مهمان)
سه شنبه 30 مهر 1392 - 13:25

سلام،خیلی باحالید،منم بعد از خواندن این گزارش و نظرات،ناخودآگاه از آقای عتیقی تشکر کردم!!!!
آقای عتیقی،دمت گرم!
سید شهاب اشرف طبایی
(دیدگاه‌ها: 0)
سه شنبه 30 مهر 1392 - 22:58

مثل اینکه جامون واقعا خالی بوده.......انشاالله رصد های آینده !!!
مونا کریمی نژاد
(دیدگاه‌ها: 10)
چهارشنبه 1 آبان 1392 - 21:47

سلام شهاب جان ،

بله جای شما و تمام بچه هایی که شرکت نداشتند بسیار خالی بود ولی در عوض ما کلی کیف کردیم و زیر آسمان با ستاره ها جشن رصدی خوبی را به پا کردیم... ;-)

به امید حضور تمام اعضا در رصدهای آینده...
علی پزشکپور
(دیدگاه‌ها: 0)
پنجشنبه 2 آبان 1392 - 14:34

سلام
اول از خانم کریمی نژاد بابت گزارش فوق العاده و جذابشون ممنونم همینطور از آقای عتیقی برای به وجود آوردن این شرایط عالی و از آقای دالوند برای آموزش های کامل و لطف ایشان و خانم کریمی نژاد درمورد ما بچه های نجوم رصدی.البته واقعا هم کارمون خوب بود که 110 تا جرم مسیه و صورت های فلکیشون رو در طول اون شب یاد گرفتیم و آزمون دادیم.این نکته هم فراموش کردید که در مسیر برگشت با همراهی آقای دالوند پانتومیم بازی کردیم که خیلی خوش گذشت.
به امید رصدهای آینده
جای همه دوستان خابی بود.
مونا کریمی نژاد
(دیدگاه‌ها: 10)
شنبه 4 آبان 1392 - 11:35

خواهش می کنم علی جان ، واقعأ هیچ جای اغراقی نبود چون شما و آرش عزیز و مرسده جان بسیار زحمت کشیدید و آن تعداد جرم مسیه را به خوبی به خاطر سپردید...
در مورد بازی برگشت هم اصلأ نتونستم با قلم احساس و هیجان اون لحظمونو بیان کنم اما همینو فقظ بگم که اون بازی انرژی بس بیشتری به کل اعضا داد ...

بیان دیدگاه

- لطفاً نام و دیدگاه‌ خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- سایت انجمن نجوم آماتوری ایران مجاز به ویرایش ادبی دیدگاه‌ها است.
- دیدگاه‌هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی و موارد مغایر با قوانین کشور باشند منتشر نخواهند شد.
- دیدگاه‌ها پس از تأیید منتشر می‌شوند.
نام:(اجباری)
رایانامه:(اجباری)
دیدگاه:

کد امنیتی:
(از چپ به راست)
https://telegram.me/iranastronomy
هم اکنون