*** قابل توجه ثبت نام کنندگان دوره های آموزشی انجمن؛ بزودی کلاسهای ستاره شناسی مقدماتی و اخترشناسی رصدی آغاز خواهد شد. واحد آموزش***    
 جمعه 24 آذر 1396 | 26 ربيع الاول 1439 | 15 دسامبر 2017
مسير :
»
»
»
بازخوانی یک پرونده» مرداد یا اَمرداد!؟

بازخوانی یک پرونده» مرداد یا اَمرداد!؟
يكشنبه 12 اَمرداد 1393 - 17:57 | شاخه : | گردآورنده : محسن شبانی | 7781 بازدید | 13 دیدگاه
بازخوانی یک پرونده» مرداد یا اَمرداد!؟
مرداد یا اَمرداد!؟

شاید دیگر برای همه ما عادت شده باشد که نادرستی ها و ناراستی های فرهنگی را به عنوان یک فرهنگ در سطح جامعه ببینیم . هر چند این فرهنگ نادرست ویژه دوران کنونی ما نیست و از سالیان پیش ادامه دارد اما شوربختانه در این دوران و با توجه به روشنگری های فراوانی که انجام می گیرد , انگار هیچ گوش شنوایی برای حتی گوش دادن به درستی ها و راستی ها پیدا نمی شود .

یکی از مهمترین این نادرستی ها گویش (تلفظ) نام ها و واژه ها و ... است که به اندازه ای زیاد است که اگر هم گوش شنوایی گیر بیاوریم سالیان سال به درازا می انجامد تا آن را دگرگون و درست نماییم .در این شرایط که شوربختانه به دستگاه آموزشی و رسانه های ملی امیدی نیست بر ما ایرانیان است که بمانند مردمان پیش از خود و پدران خردمند خویش از فرهنگ کهن ایران پاسداری کنیم.
در این جستار یکی از بزرگترین این نادرستی ها که نام یکی از ماه های سال ما می باشد را وا می کاویم . در گام نخست نگاهی به پیشینه و چم (معنی) این نام می اندازیم :
"امردادا نام یکی از امپشاسپندان یا  فرشتگان بزرگ آیین مزدایی است. امشاسپند امرداد در جهان مینوی نمودار جاودانگی و در جهان مادی ونگهبانی گیاهان را بر عهده دارد.در پیرامون اهورامزدا شش امشاسپند  یا فرشته بلند پایه  یافت می شود که سه تن از آنها زن ( سپندارمذ ، امشاسپند خرداد ، امشاسپند امرداد ).  امشاسپند امرداد نگهبان سرسبزی و آبادانی ، پاسدار گیاهان و روییدنیها را به عهده دارد"
در گاتها درباره ی این امشاسپند آمده است :
« ما امشاسپندان زن و مرد را میستاییم اهورا مزدا ، به آنان خرداد ( شادی و سرزندگی ) و امرداد ( جاودانگی و بیمرگی ) را به آنان میبخشد که در این جهان پندار ، گفتار و کردارشان بر پایه آیین پاک و دین بهی است ( یسنا 47 بند6) »

در گزارش دفتر پهلوی ِ بندهشن، پیرامون نگهبانی امشاسپند ِ امرداد از گیاهان، چنین می خوانیم: 
" امرداد بی مرگی، سرور گیاهان بی شمار است. زیرا او را به گیتی، گیاه خویش است. گیاهان را برویاند و رمه ی گوسفندان را افزاید. زیرا آفریدگان از او خورند و زیست کنند. به فرش کرت ( روز رستاخیز ) نیز انوش ( بی مرگی ) را از امرداد آرایند. کسی که گیاه را آرامش بخشد یا بیازارد، آنگاه امرداد از او آسوده یا آزرده بود. او را همکار ر َشن ( ایزد عدالت ) اشتار ( ایزد بانوی راستی و درستی ) و زامیاد ( ایزد زمین ) است."

اینک ساختار این واژه را می نگریم :

Amurdad امرداد، اصل اوستایی این واژه اَمِرِتَاتَه ameretata است. واژه‌ی امرتات، از سه بخش درست شده است: (اَ + مَر + تات). بخش نخست، اَ در زبان پارسي پیشوند نايش (نفی) است، بخش دوم، مَر از ریشه‌ی مصدری به معنی مرگ و بخش سوم، تات پسوند رسایی و تندرستي است، و روي‌هم رفته معنی بی‌مرگی و جاودانگی است. به نظر می رسد امرداد هم ريشه با واژه‌ي انگليسي Immortal  است. این نام در اوستا، به ویژه گات‌ها صفتي است برای اهورامزدا، نماد جاودانگي و پایندگی او.اَمُرداد به معنی جاودانگی است که (مرداد= مرگ) در گاهشماری ایرانی پنجمین ماه سال است.امرتاته amertata و پهلوی اموردات است.

همچنین در برگ 250 برگردان فارسی «آثارالباقیه»ی ابوریحان بیرونی چنین آمده است که :

«... مرداد ماه که روز هفتم آن مرداد روز است و آن روز را به انگیزه ی پیش آمدن دو نام با هم، جشن می گرفتند. معنای امرداد آن است که مرگ و نیستی نداشته باشد. امرداد فرشته ای است که به نگهداری جهان و آراستن غذاها و داروها که اصل آن از نباتات است و بر کنار کردن گرسنگی و زیان و بیماری ها می باشد، کارگزاری یافته است ...»

این ماه که اَمُرداد نام دارد و بیشتر مردم آن را کوتاه کرده و مُرداد می گویند. که به معنی بی مرگی است و اگر الف نخست آن را که پیشوند نفی است از قلم بیاندازیم معنی آن عوض شده و فرشته ی بی مرگی و جاودانگی به این شکل به معنی نیستی و مرگ تغییرشکل می دهد زیرا همان گونه که امرداد به معنی بی مرگی است مرداد به معنی مرگ است بنا بر این به نظر شایسته است این واژه را امرداد بخوانیم نه، مرداد.
دستاورد :
بر ماست که با آگاهی رساندن به دیگران این ننگ بزرگ را از فرهنگ ایران دور کنیم و واژه زیبای امرداد (جاودانگی) را بمانند پیش جایگزین واژه مرداد ( مردن ) گردانیم .

منبع: سایت مهر میهن (mehremihan.ir)

این مطلب اول امردادماه سای گذشته منتشر شده بود.

درباره گردآورنده
محسن شبانی
رشته تحصیلی: مهندسی نرم‌افزار کامپیوتر - اولین منجم آماتور نمونه کشور در سال 1385 - مسؤول پروژه بومی سازی و گسترش نرم‌افزارهای نجومی فارسی (افلاک نما و استلاریوم)


اشتراک گذاری در:

دیدگاه‌ها

فقیهه زینب رضایی
(مهمان)
سه شنبه 1 اَمرداد 1392 - 13:28

سلام
خسته نباشید تشکر میکنم از مطب خوبتون در مورد نام ماه امرداد
توشبای رصد هم اطلاعاتتون خوب بود
موفق باشید
محسن شبانی
(دیدگاه‌ها: 68)
سه شنبه 1 اَمرداد 1392 - 14:13

سلام
از لطفتان سپاسگزارم
آرين
(مهمان)
چهارشنبه 2 اَمرداد 1392 - 22:13

به به !!
چه ماهي !
امرداد تولد خودم مبارك. آخ كه اين برج اسد چه كارها كه نمي كند ؟؟؟

سالروز تولد انجمن حضور دوستان و ياران خوب در انجمن مبارك . . .
الهام شرفی
(مهمان)
پنجشنبه 3 اَمرداد 1392 - 11:57

سلام
مطلبتون واقعا جالب و زیبا بود
رشته بنده ادبیات فارسیه و چون بسیاری از اشعار درسی ما درشون اصطلاحات نجوم به کار رفته بنده هم علاقمند به نجوم و حرکت ستارگان شدم
بر طبق افسانه هاروت و ماروت که دو فرشته بودند (درقرآن به آن اشاره شده) هاروت همون خرداد و ماروت مرداد.تفسیرها و نظرات زیادی در مورد این کلمات هستش.اما مهم اینه که ما کلمات رو درست و با معنی ادا کنیم .و لغت زیبای امرداد را درست تلفظ کنیم که معنای بی مرگی و جاودانگی بدهد .نه مرداد که مفهوم مرگ را به ذهن متبادر میکند

پیشوند اَ منفی ساز بوده که قبل از کلماتی چون اناهیتا( ناهیت به معنای تاریکی است و پیشوند منفی ساز اَ قبلش آن را تبدیل به ضد تاریکی یا روشنایی میکند) و یا واژه انوش( نوش در لغت به معنای مرگ وقتی ا منفی ساز قبلش میاد معنای اون رو عوض میکنه و میشه نامیرا یا جاوید)
هومن
(مهمان)
چهارشنبه 5 شهريور 1393 - 17:12

از توضیح خوب شما و نویسنده خبر سپاسگذارم.

آیا درست است که بگوییم: اَمُرداد = اَ + مُرد + اد ؟

در این صورت معنی پسوند «اد» چیست؟

پرسش دیگر من هم این است که واژه پارسی هم معنی «توضیح» چیست؟


فکر می‌کنم واژه های «معنی» و «مترادف» هم همگی عربی هستند که «معادل» (همسنگ ؟) پارسی آنرا نمیدانم.

چقدر غم انگیز است که از بیان «جمله‌ها» و «عبارات» ساده به زبان شیرین مادری هم ناتوان هستم.
آرين
(مهمان)
پنجشنبه 3 اَمرداد 1392 - 23:09

با تشكر از خانم شرفي بابت مثالهايي ديگر از كاربردهاي پيشوند آ در زبان فارسي استفاده كرديم
متشكرم
حسین
(مهمان)
شنبه 5 اَمرداد 1392 - 02:00

درود
من بسیار خوشبخت شدم که پس از سال ها دیدم کسانی هستند که پارسی را دوست می دارند امیدوارم پارسی نویسی بیشتر گسترش یابد
بدرود
فهیمه
(مهمان)
يكشنبه 6 اَمرداد 1392 - 23:37

چه ماه خوبییییییییییییییییی.........امرداد....به به.....منم مردادیم....
یعنی امردادیم.....تولدم مبارک.....
امیرحسین
(مهمان)
دوشنبه 7 اَمرداد 1392 - 15:00

ممنون از مطالب خوب و عالیتان
مازیار بحیرایی
(دیدگاه‌ها: 0)
جمعه 1 شهريور 1392 - 15:04

با سپاس از زحمات محسن عزیز و دیگر عزیزان؛
ناگفته نماند که معلمان و اساتید محترم در گسترش فرهنگ درست نویسی و درست خوانی بسیار نقش اساسی دارن. نیک است همه عزیزان از همین لحظه به شاگردان و نزدیکان خود تذکرات لازم رو بدن.
موفق باشید
31 اَمرداد 1392
مصطفی
(مهمان)
دوشنبه 13 اَمرداد 1393 - 21:13

ممنون به جهت مطلب خوب شما .
مزدک
(مهمان)
سه شنبه 14 اَمرداد 1393 - 22:15

سپاس از نوشتار ارزشمند آقای شبانی و خانم شرفی. پیروز باشید.
داوود عباسی
(مهمان)
شنبه 8 شهريور 1393 - 11:25

مناسب است این مطلب و مستندات آن همرا با تاییدیه ی فرهنگستان زبان فارسی به شورای تقویم، وزارت فرهنگ و وزارت آموزش و پرورش ارائه شده و پیگیری شود تا نام این ماه به درستی در تقویم ها چاپ شده وبه درستی به کودکان آموزش داده شود. اگر باور به درست بودن این مطلب وجود داشته باشد ، اقدام و عمل در مورد آن نباید مشکل و مانعی داشته باشد.

بیان دیدگاه

- لطفاً نام و دیدگاه‌ خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- سایت انجمن نجوم آماتوری ایران مجاز به ویرایش ادبی دیدگاه‌ها است.
- دیدگاه‌هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی و موارد مغایر با قوانین کشور باشند منتشر نخواهند شد.
- دیدگاه‌ها پس از تأیید منتشر می‌شوند.
نام:(اجباری)
رایانامه:(اجباری)
دیدگاه:

کد امنیتی:
(از چپ به راست)
https://telegram.me/iranastronomy
هم اکنون